Монгол Улсын эрсдэл: ахиц дэвшил, бодит үнэлгээ, бэлтгэл

• 2006 | Олон улсын оролцоо өргөжөв: ЕСБХБ Монгол Улсад үйл ажиллагаагаа эхлүүлж, хувийн хэвшлийг урт хугацаанд дэмжих суурийг тавив (ЕСБХБ, 20 жилийн тойм).
• 2013 | Аж үйлдвэрийн шинэ үе: Оюу Толгойн баяжуулах үйлдвэр ашиглалтад орж, анхны хүдрээ боловсруулж эхэллээ (Rio Tinto, Оюу толгой).
• 2023 | Далд уурхайн үйлдвэрлэл: Оюу Толгой далд уурхайн тогтвортой олборлолтыг эхлүүлж, цогц төслийг хэрэгжүүлэх чадамжаа харуулав (Rio Tinto, Оюу толгой).
• 2025 | Стратегийн эрдэс баялгийн шинэ гэрээ: Орано компани ураны салбарт Хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулсан нь төслийн хөгжлийн чухал ахиц болов (Orano, 2025 оны нэгдүгээр сарын мэдэгдэл).
• 2026 | Урт хугацааны хамтын ажиллагаа: ЕСБХБ Монгол Улсад 20 жил ажиллаж байгаагаа тэмдэглэн, санхүүжилтийн хэрэгслүүдээ улам өргөжүүлэв (ЕСБХБ, ойн тойм).

Дүгнэлт: Эдгээр түүхэн ахиц дэвшил нь Монгол Улс томоохон төсөл, урт хугацааны түншлэлийг авч явах чадамжтайг баталдаг. Гэсэн хэдий ч энэ нь улс орны эрсдэл тасралтгүй буурсан эсвэл бүх хөрөнгө оруулагчид ижил түвшний туршлага хуримтлуулсан гэсэн үг биш юм.

• Хууль ба төрийн бодлого: Хуулийн өөрчлөлт болон стратегийн ордуудад баримтлах төрийн бодлого нь хөрөнгө оруулалтад нөлөөлөх эрсдэлтэй (АНУ, Хөрөнгө оруулалтын орчны тайлан). Бидний шийдэл: Төсөл бүрд тусгайлсан хуулийн дүгнэлт авч, шаардлагатай зөвшөөрлүүд болон төрийн оролцох нөхцөлийг заавал шалгадаг.
• Засаглал ба бизнес ёс зүй: Тогтворгүй шийдвэрүүд болон авлигын асуудал бизнест эрсдэл үүсгэдэг (АНУ, Хөрөнгө оруулалтын орчны тайлан). Бидний шийдэл: Компанийн эзэмшигчид, хамтрагчид болон маргааны түүхийг нарийн шалгаж, шийдвэр гаргах эрх, тайлагнал болон хариуцлагын хариуцлагын дүрмийг тодорхой тохиролцохыг зорьдог.
• Борлуулалт ба тээвэрлэлт: Монголын уул уурхай БНХАУ-ын эрэлтээс ихээхэн хамаардаг бөгөөд дэд бүтцийн сааталтай заримдаа тулгардаг (USGS, Монголын эрдэс баялгийн салбар). Бидний шийдэл: Худалдан авагчийн хамаарал, тээврийн замаар бүтээгдэхүүн хүргэх зардал болон зам хаагдах эрсдэлүүдийг урьдчилан тооцоолдог.
• Санхүүжилт ба мөнгөн урсгал: Монголын банкнуудын зээлийн хүү өндөр, хугацаа богино байдаг тул төсөлд эрсдэл дагуулдаг (АХБ, Хувийн хэвшлийн хөгжлийн төлөвлөгөө). Бидний шийдэл: Санхүүжилтийг төслийн биелэлттэй нь холбож олгохын хажуугаар ханшийн өөрчлөлт, түүхий эдийн үнийн хэлбэлзэл, эргэлтийн хөрөнгийг нарийн тооцдог.
• Байгаль орчин ба орон нутаг: Нутгийн иргэд болон уул уурхайн компаниудын хооронд маргаан үүсэх тохиолдол байдаг (АНУ, Хөрөнгө оруулалтын орчны тайлан). Бидний шийдэл: Төслийг өргөтгөхөөс өмнө орон нутгийн харилцаа, газар ба усны ашиглалт, нөхөн сэргээлтийн төлөвлөгөөг заавал үнэлдэг.
• Төслийн бэлэн байдал ба дэд бүтэц: Дэд бүтцийн дутагдал нь төсөл амжилттай хэрэгжихэд гол саад болдог (USGS, Монголын эрдэс баялгийн салбар). Бидний шийдэл: Тог цахилгаан, усны хангамж, цаг агаарын нөлөө, гүйцэтгэгчдийн чадамжийг бодит талбай дээр нь очиж туршин шалгадаг.

Дэлхийн зах зээлд зэсийн эрэлт 2040 он хүртэл өсөх төлөвтэй байна. Мөн олон улсын банк, санхүүгийн байгууллагууд Монголын хариуцлагатай уурхай, дэд бүтэц, сэргээгдэх эрчим хүчний төслүүдийг үргэлжлүүлэн дэмжсээр байна (IEA, Зэс; ЕСБХБ, Монгол Улс). Энэ нь төсөл бүр амжилттай болно, эсвэл ашиг заавал өснө гэсэн амлалт биш хэдий ч, сайн бэлтгэсэн төслүүдийг сонгож ажиллах боломж байгааг харуулж байна.

SXI-ийн хувьд ирээдүйн боломжуудад ерөнхий байдлаар бус, харин туйлын нягт, сонголттой ханддаг. Бид хууль ёсны тусгай зөвшөөрөл болон эрх зүйн баталгаатай, техникийн нарийн тооцоо, үндэслэл сайтай, төслийг хэрэгжүүлэх чадвартай баг хамтрагчидтай, түүнчлэн зах зээлийн тааламжгүй нөхцөлд ч тогтвортой хэрэгжих боломжтой хөгжлийн төлөвлөгөөтэй төслүүдийг онцгойлон чухалчилдаг

Монгол Улсыг бүрэн эрсдэлгүй гэж харах нь өрөөсгөл боловч тулгарч буй сорилтууд нь хүрсэн ахиц дэвшил, боломжийг үгүйсгэх ёсгүй. Бидний хувьд хөрөнгө оруулагчийн итгэлийг бий болгох гол тулгуур нь нарийн тооцоололтой төсөл, ил тод байдал болон чанд сахилга баттай хэрэгжилт гэж үздэг.

Эх сурвалжийн сануулга: Энэ нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл бөгөөд зээлжих зэрэглэл, хууль зүй болон хөрөнгө оруулалтын зөвлөгөө биш юм. Улс орны нөхцөл байдал болон төсөл тус бүрийн эрсдэл өөрчлөгдөж болно.